NLP’de Olumsuz Çapaları Nötrleştirme veya Olumluya Çevirme için 5 Adım:
NLP’de Olumsuz Çapaları Nötrleştirme veya Olumluya Çevirme için 5 Adım:
(Basit, Günlük Dille Anlatım)
- Çapanızı Tanımlayın: “Hangi Durum Sizi Kötü Hissettiriyor?”
- Örnek: Telefon çaldığında kaygılanıyorsunuz çünkü geçmişte kötü haberler aldınız.
- Adım: “Beni olumsuz etkileyen şey ne?” diye sorun. Bu bir ses, görüntü veya dokunuş olabilir (örn. telefon sesi, kalabalık ortam).
- Duygunun Şiddetini Ölçün: “1’den 10’a Kadar Ne Hissediyorsunuz?”
- Örnek: Telefon çalınca hissedilen kaygı = 8/10.
- Adım: Duygunuzu somutlaştırın. Bu, ileride değişimi gözlemlemek için bir başlangıç noktasıdır.
- “Çapa Çökertme” ile Nötrleştirin:
- Alternatif Bir Anı Bulun:
- Örnek: Telefonla konuşurken güldüğünüz bir anı (örn. sevdiğiniz biriyle şakalaşma) düşünün.
- Adım: Olumsuz çapa tetiklendiğinde (telefon çalması), hemen bu pozitif anıya odaklanın.
- Aynı Anda İki Duyguyu Yaşatın:
- Nasıl Çalışır? Beyin aynı anda hem olumlu hem olumsuz duyguyu aynı anda hissedemez.
- Örnek: Telefon çalarken bir yandan avuç içinize bastırarak gülen anınızı zihninizde canlandırın.
- Tekrarla:
- Bu işlemi 5-6 kez yapın. Artık telefon çaldığında otomatik olarak gülen anı gelecektir.
- “Yeniden Çapalama” ile Olumluya Dönüştürün:
- Yeni Bir Çapa Oluşturun:
- Örnek: Avuç içinize bastırmak = “güven” hissi.
- Adım: Olumlu bir his seçin (güven, neşe) ve bunu fiziksel bir hareketle (parmak şıklatma, bileğe dokunma) eşleştirin.
- Olumlu Anıyı Güçlendirin:
- Örnek: Geçmişte başardığınız bir anı düşünün (örn. sınavı geçmek). Bu anıyı zihninizde büyütün, renklendirin, sesleri artırın.
- Adım: Bu anıyı düşünürken fiziksel hareketinizi (avuç içinize bastırma) yapın. 10 kez tekrarlayın.
- Test Edin:
- Telefon çaldığında yeni çapanızı (avuç bastırma + pozitif anı) aktifleştirin. Duygu 8/10 kaygı → 3/10 kaygıya düşmeli.
- Basit Bir Formülle Özetleyin:
“Olumsuz tetikleyici → Fiziksel hareket + Pozitif anı → Yeni otomatik tepki.”
Ek İpuçları:
- Sabırlı Olun: Beyin alışkanlıklarının 21 günde değiştiği söylenir. Her gün 2 dakika pratik yapın.
- Görselleştirme: Olumsuz çapayı siyah bir bulut, olumlusunu altın ışık olarak hayal edin. Bulutu ışığın dağıttığını düşünün.
- Fiziksel Hareket: Çapayı bedenle ilişkilendirmek (örn. bilek bandı takmak) kalıcılık sağlar.
Örnek Senaryo:
“Telefon çaldı → Avucuma bastırdım + Kardeşimle kahkaha attığımız o anı düşündüm → Artık telefon çalınca istemsizce gülümsüyorum.”
Hatırlayın:
“Zihninizdeki düğmeye siz basarsınız. İstediğiniz zaman ‘kanalı değiştirebilirsiniz’.”